شمس الدين حافظ
25
ديوان كامل و جامع هديه حافظ ( فارسى )
شكوهى براى مقبره خواجه برپاداشت كه به مرور ايام ويران شد ، تا اينكه شاه عباس و آنگاه كريم خان كه خود از صوفيان صافى بود ، سنگ يك پارچهء مرمرينى بر سر قبر او نهاد تا اينكه پيش از حكومت جمهورى اسلامى توسط آثار باستانى محوطهسازى شد و مقبرهاى باشكوه بنا گرديد تا شيفتگان خواجه شيراز بتوانند به ديدار عارف و عاشق بزرگ ايران نايل شوند و اين بيت حافظ را زمزمه كنند . بر سر تربت ما چون گذرى همت خواه * كه زيارتگه رندان جهان خواهد بود ب : چگونگى شعر حافظ و آشنايى با ويژگى و سبك شعرى او حافظ به سبك عراقى شعر سروده و به آن جهت داده است ، او با تتبع در سبك گذشتگان و معاصرينش چون خواجوى كرمانى و سلمان ساوجى سبكى خاص آفريد يعنى هيچگاه در مقام تقليد توقف ننمود . استاد سخن سعدى است نزد همهكس اما * دارد سخن حافظ طرز سخن خواجو علت اينكه غزليات حافظ نسبت به اشعار خواجو و سلمان و كمال خجندى و عماد فقيه و ديگر معاصران بيشتر رايج شده است ، تنها مقام معنوى و عظمت نفوذ عرفانى او نيست ، بلكه لحن شيرين و نظم روان و متين او هم در آن شهرت مؤثر است . نديدم خوشتر از شعر تو حافظ * به قرآنى كه اندر سينه دارى بهطورىكه در قرن هشتم ، خواجوى كرمانى ، سلمان ساوجى ، كمال خجندى ، عماد فقيه و حافظ در غزلسرايى مكتبى ادبى ايجاد كردند كه آن را بايد « مكتب حافظ » ناميد . شعر حافظ از ريتم و موسيقى خاصى برخوردار است ، حتى افرادى كه فارسى نمىدانند با خواندن غزلياتش در خود شوق و شورى احساس مىكنند . موسيقى و شعر دو فرزند برگزيدهء هنر حافظاند كه از سرچشمه فياض عواطف او برخاسته تا جهان بشريت را فروغ و روشنى بخشند و مزرعهء دلها را سيراب و عالم هستى را هيجانانگيز و نشاطآور سازند . هنرمندى حافظ در ترنّم موزون شعر اصلىترين عامل در ثبات و استوارى وى مىباشد كه گوش و دل شنوندهء خود را نوازش مىدهد . ريتم موسيقى شعر حافظ در تكتك ابيات و حتى مصراعهاى او هويداست . حافظ ، كل نظام هستى را داراى ريتم دانسته ، حركت افلاك را آهنگين و موزون مىداند . او حركت يكساله زمين به دور خورشيد را چهار ضرب بهار و تابستان و پاييز زمستان مىداند كه آن را موسيقى فلك مىشمارد . حافظ در پيوند ميان شعر و موسيقى كلام خود سه عامل آوا ، شكل و تركيب را به خوبى در يك مصراع